27. mei, 2020

Drie jaar en 362 dagen zonder Sunshine

Ik ben toch maar even gaan googelen naar die Spaanse griep van 1918. En dan vind je daar wel dingen over. Zoals op Wikipedia bijvoorbeeld: De Spaanse griep was een beruchte griep-pandemie in de jaren 1918-1919. Deze wereldwijde epidemie eiste naar schatting 20 tot 100 miljoen levens, een aantal dat het totale dodental van de Eerste Wereldoorlog ruimschoots overtreft. Het virus dat de Spaanse griep veroorzaakte was van het type H1N1.

En dan wil ik ook weten, wat is dat voor een typje dan, die H1N1? Nou, die H1N1 is een subtype van het griepvirus Influenza A. H1N1 heeft verschillende subtypes, inclusief het type dat de Spaanse griep veroorzaakte rond 1918 en wereldwijd miljoenen slachtoffers maakte. Dit type is inmiddels in het wild uitgestorven. Ook de Mexicaanse griep uit 2009 lijkt veroorzaakt te zijn door een combinatie van verschillende H1N1-stammen. Nou ja, en die heb ik toen ook gehad! Ook zo vreselijk ziek geweest en echt maanden een stem gehad als een bootwerker. Ik zat toen nog achter de mobi op de Centrale Verkeersleiding en ik ben me wat gepest toen door de chauffeurs. Mijn stem, als een grote kerel met een kraak erin, schalmde door de busjes en eerst wisten ze niet dat ik het was... Kan je nagaan! 

Even weer verder over de griep, ik ben snel afgeleid! Van oorsprong is het virus een vogelgriepvirus. Daarnaast is er een aantal varianten die een mildere griep bij mensen veroorzaken. Virussen van dit type zijn ook verantwoordelijk voor uitbreken van de varkensgriep. Het is me wat! De aanduiding H1N1 hangt samen met de structuur van de eiwitmantel van het virus, waarbij de 'H' het type hemagglutinine-eiwitten op de mantel aangeeft en de 'N' het type neuraminidase-eiwitten. Ja, sorry hoor, dat komt door mijn opleiding, dat zulke dingen me ook interesseren!

In de jaren 70 van de twintigste eeuw werd het virus weer gesignaleerd. De gevolgen waren echter minder erg dan in 1918, doordat veel personen nog immuun waren voor het virus, waardoor de grote verspreiding werd voorkomen. ZIE JE WEL! Ik weet zeker dat dit ook met dit stomme corona virus hoort te gebeuren. We moeten gewoon verder, als normaal, zodra de meeste besmettingen voorbij zijn. Klaar ermee, leven zoals het normaal ging en dan zien we wel weer verder. Dat lijkt mij het meest verstandige.

Tegenwoordig vormt het H1N1-virus, naast het H3N2-virus, een van de basisvirussen die de jaarlijkse griep vormen. Vormen van het H1N1-virus in de jaarlijkse griep zijn echter wel zeldzamer dan andere vormen van het virus. Een opvallend kenmerk is dat sommige H1N1-virussen, met name die van Spaanse griep, in tegenstelling tot andere griepvirussen, vooral jongvolwassenen besmetten en doodden. Dat is ook wel frappant. Nu met Corona zijn het juist meer middelbaren en dikkere mensen. Niet allemaal maar over het grootste gedeelte wel. Daar moet ook iets in zitten, alleen geen idee wat.

Was die Spaanse griep nou zo genoemd omdat het in Spanje begon, vroeg ik me af? Dan zoek je gewoon verder: Ondanks de naam ligt de oorsprong van deze ziekte naar alle waarschijnlijkheid niet in Spanje. Anno 2020 is nog steeds niet met zekerheid vast te stellen waar de bakermat van deze pandemie zich bevond. De Verenigde Staten, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en China, alsook andere landen, worden in verscheidene studies als mogelijk land van origine genoemd. Een van de theorieën situeert het begin van de Spaanse griep in Haskell County (Kansas). Hier brak in januari 1918 een griepepidemie uit die niet ouderen en kinderen trof, maar jongvolwassenen. In februari viel een aantal doden. De plattelandsarts stuurde een beschrijving naar de gezondheidsautoriteiten, die haar op 5 april publiceerden.

De epidemie was eind februari weer even plotseling verdwenen als ze was gekomen, en de opgeroepen jongemannen uit de streek hadden zich voor legerdienst gemeld bij Camp Funston op Fort Riley. Prompt brak daar de ziekte uit, te beginnen met de legerkok op 4 maart. Dat is dan wel mijn verjaardag maar toen was ik nog vloeibaar hoor, of niet eens mijn vader en moeder waren zelfs nog vloeibaar! De troepentransporten naar Europa zorgden voor een verdere verspreiding. Dit nieuwe virus, van het subtype H1N1, heeft uiteindelijk geleid tot de pandemie.Het werd Spaanse griep genoemd, omdat kranten in Spanje, een neutraal land in de Eerste Wereldoorlog, er het eerst over berichtten.

In Spanje, waar geen oorlogscensuur bij de media heerste, sloegen de kranten groot alarm toen verschillende mensen aan het virus stierven. De dood trad in na enkele dagen van koortsaanvallen die aan griep deden denken. Zo kreeg het virus zijn nogal misleidende naam. De Spaanse griep begon met hoge koorts, hoesten, spierpijn en keelpijn, gevolgd door extreme moeheid en flauwten. Men verloor zoveel energie dat men niet meer kon eten en drinken. De ademhaling werd steeds moeilijker en binnen enkele dagen trad de dood in. Klinkt toch ook wel een beetje ‘corona-ig’. De Spaanse griep had de opmerkelijke eigenschap om jonge volwassenen te treffen.

Dit in tegenstelling tot gangbare griepepidemieën, waarbij met name kinderen en bejaarden de ziekte krijgen en laatstgenoemden de grootste risico’s lopen. In augustus 1918 had de helft van de Amerikaanse soldaten in Europa de ziekte: 43.000 man overleefden het niet. (Dit is bijna de helft van het aantal Amerikanen dat in Europa stierf; aan het front vielen ruim 50.000 man, bizar!!!) De ziekte sloeg snel over naar andere legerkorpsen, ook de Duitse. Ja, zo wonnen we die oorlog misschien wel. Maar eh, dat het in Amerika zou zijn begonnen, laat dat Trump maar niet horen! Dan wordt hij vast weer boos en gaat hij weer twitteren als een gestoorde ekster!

Toen de oorlog op 11 november 1918 eindigde en soldaten naar hun land terugkeerden, werden ze overal ter wereld feestelijk onthaald. Door deze wereldwijde massabijeenkomsten verspreidde het virus zich gemakkelijk. In de VS stierven 675.000 mensen, in Frankrijk 200.000, in Engeland 400.000, in België bijna 300.000, in Nederland meer dan 40.000. In India en Rusland stierven miljoenen mensen. Al met al lijkt het erop dat 20% van de toenmalige wereldbevolking besmet raakte, in totaal een half miljard mensen. De meest voorzichtige schattingen komen op 20 tot 40 miljoen doden. En net zo snel als het kwam, verdween het virus ook weer: eind 1919 was het voorbij. Dus een kwestie van nog even afwachten nu. Die paniek komt gewoon omdat we tegenwoordig direct over de hele wereld beelden en berichten kunnen ontvangen. Dat hadden ze toen, gelukkig, nog niet.

Alleen Australië heeft de ziekte tijdelijk buiten de deur kunnen houden door het instellen van een strikte maritieme quarantaine. In 1919 brak de pandemie ook in Australië uit en ondanks de maatregelen de verspreiding te beperken, werd 40% van de bevolking ziek en stierven 15.000 mensen. De ziekte was in de tussentijd tot een mildere vorm geëvolueerd en buiten Australië was bijna iedereen immuun geworden, waardoor de pandemie uitstierf. Zo werkt dat dus… We moeten er gewoon doorheen, zoals eigenlijk met alles in een mensenleven. Je kan nergens onder vandaan komen en wat gebeuren moet, zal gebeuren. Geef je er maar gewoon aan over. Je ziet, het is al eens gebeurd en we zijn er nog steeds met miljarden. En weet je waarom? Omdat er geen dood bestaat! Dood is een overgang, en je komt of hier weer terug, of je gaat ergens beter verder. Nou en?!