26. sep, 2020

Het verhaal van de 13 deel 2

En weer verder met de 13. Ook wel grappig feitje, dat ik nu zie, nu ik de datum ging typen, zaterdag de 26e dat is wel 2 x 13 natuurlijk. Hilarisch eigenlijk! Ik zag gisteren dat van de muziek van de Doors langskomen en moest opeens denken aan het liedje dat we op mijn moeders begrafenis speelden, ‘I see you again’, dat speelde tijdens de diashow met foto’s uit haar leven. Dat de avond voor de begrafenis mijn broer opeens zag, omdat ik het liedje plaatste, dat het de 13e track was, van een CD ergens uit 2009 of zo. Dat zijn dingen, daar zouden we nooit op gelet hebben daarvoor. Maar dat je ook doet beseffen, alles ligt gewoon al vast. Al heel lang van te voren blijkbaar. Nog maar even verder gaan met die leuke 13 feitjes dan maar.

De uitdrukking daarvan gaan dertien in een dozijn geeft aan dat iets heel gewoon is. Als het niet eens opvalt dan men 13 exemplaren aanziet voor 12, moet het wel niets bijzonders zijn. In de lange telling van de Mayakalender wordt ten dele gebruikgemaakt van een dertientallig stelsel, hoewel ook een twintigtallig stelsel daarin een rol speelt. Ook de tzolkin, een onderdeel van de korte telling is samengesteld uit dertien getallen en twintig namen.

Dan het bakkersdozijn. Het woord verwijst naar het (voormalige) gebruik bij bakkers om dertien exemplaren (gebakjes, broodjes, beschuiten) te bakken in plaats van twaalf (een dozijn), met als bijgedachte dat als er eentje mislukt, men er altijd nog twaalf kan verkopen (en als de dertiende lukt is dat mooi meegenomen).Omdat er straf stond op het verkopen van ondergewicht bij brood, was men met een broodje meer aan de veilige kant. Feitelijk heeft het ermee te maken dat dertien het grootste aantal exemplaren op een bakplaat is met zo weinig mogelijk tussenruimte.

Numero Dertien (Gronings: Nummer Dattien) is een gehucht in de Nederlandse gemeente Veendam in de provincie Groningen. De naam verwijst naar de dertiende zijwijk van de Ommelanderwijk. Nooit geweten! 13 in een dozijn, betekent zonder bijzondere waarde of kenmerken, volstrekt doorsnee. 12  ambachten en 13 ongelukken betekent herhaaldelijk zonder succes van werk veranderen.

In wiskunde vinden we dat het nummer 13 is: het zesde priemgetal - de kleinste emirp (a priemgetal dat een andere  priemgetal wordt, wanneer de cijfers worden omgekeerd). - één van slechts 3 bekende Wilson priemgetallen - een Fibonacci getal - een gelukkig getal - de derde gecentreerd kwadraat - een geluksgetal  -     gelijk aan de som van de kwadraten van de cijfers van zijn eigen plein bases 4 en 83. Ja, gooi maar in mijn pet! Er zijn 13 Archimedische vaste stoffen en een standaard torus kan worden gesneden in 13 stukken met slechts 3 vlak snijdt. Al heb ik geen idee wat ze hier nou mee bedoeling!

Ik ben gelukkig beter in grammatica en daar heeft de 13 zelfs ook betekenis. In alle Germaanse talen , 13 de eerste verbinding nummer, de nummers 11 en 12 hebben hun eigen namen. De Romaanse talen gebruiken verschillende systemen: In het Italiaans, 11 is de eerste verbinding nummer ( Undici ), zoals in het Roemeens ( unsprezece ), terwijl in het Spaans en het Portugees, de getallen tot en met 15 (Spaans quince, Portugees quinze ), en in Frans tot en met 16 (seize) hebben hun eigen namen. Dit is ook het geval in de meeste Slavische talen , Hindi-Urdu en andere Zuid-Aziatische talen.

Folklore, jawel, daar speelt ook 13 een rol.  In Duitsland, volgens een traditie, 13 ( Dreizehn ) -als de eerste verbinding aantal- was het eerste getal geschreven cijfers; de cijfers 0 ( nul ) tot en met 12 ( zwölf ) werden gespeld. De Duden (de Duitse standaard woordenboek) noemt nu deze traditie (die eigenlijk nooit in de steek als een officiële regel geschreven) verouderd en niet langer geldig is, maar veel schrijvers volgen het nog steeds. in de religie mag de 13 al zeker niet ontbreken! Bijvoorbeeld in de Islam. In de sjiitische islam , 13 betekent de 13e dag van de maand van Rajab (de maankalender), die de geboorte van Imam Ali . 13 is ook een totaal van 1 Profeet en 12 Imams in de Islamitische School of Thought. Echter, in de soennitische islam , draagt het nummer 13 geen symbolische betekenis.

In het rooms-katholicisme ontbreekt het ook niet. De verschijningen van de Maagd van Fátima in 1917 werd beweerd optreden op de 13e dag van zes opeenvolgende maanden. In de katholieke devotionele praktijk wordt het nummer dertien ook geassocieerd met Sint- Antonius van Padua , omdat zijn feestdag valt op 13 juni Een traditionele toewijding riep de Dertien Dinsdagen van St. Anthony gaat bidden tot de heilige elke dinsdag over een periode van dertien weken . Een andere toewijding, St. Anthony's Chaplet, bestaat uit dertien decennia van elk drie kralen.

Dan gaan we de wereld over, naar Inda en het Sikhisme.Volgens de beroemde Sakhi (Evidence) of verhaal van Guru Nanak Dev Ji , toen hij een accountant was in een stad van Sultanpur Lodhi , werd hij het verspreiden van boodschappen aan mensen. Toen hij boodschappen gaf aan de 13e persoon, stopte hij omdat in Gurmukhi en Hindi het woord 13 wordt Terach genoemd, wat van jou betekent. En Guru Nanak Dev Ji bleef maar zeggen, "Yours, van u, u ..." herinneren God. Mensen gemeld aan de keizer dat Guru Nanak Dev Ji werd het uitdelen van gratis voedsel aan de mensen. Toen schatten werden gecontroleerd, was er meer geld dan voorheen. De Vaisakhi , die de oprichting van de "herdenkt Khalsa " of pure Sikh werd gevierd op 13 april voor vele jaren.

In het jodendom, 13 betekent de leeftijd waarop een jongen rijpt en wordt een bar mitswa , dat wil zeggen , een volwaardig lid van het joodse geloof (telt als een lid van Minyan). Het aantal principes van Joodse geloof volgens Maimonides. Volgens rabbijnse commentaar op de Thora , heeft God 13 Attributen van Barmhartigheid.

In het zoroastrisme, waar ik nog nooit van gehoord had, speelt het ook een rol natuurlijk. Het nummer 13 werd beschouwd sinister en slecht in het oude Iraanse ( Perzische ) beschaving en het zoroastrisme . Sinds het begin van de Nourooz traditie, is de 13e dag van elke nieuwe Iraanse jaar genaamd Sizdah Be-dar , en deze traditie leeft nog steeds onder de Iraanse bevolking zowel in Iran en in het buitenland. Sinds Sizdah Be-dar is de 13e dag van het jaar, wordt het beschouwd als een dag wanneer de stroom kwaad moeilijkheden voor mensen zou kunnen veroorzaken.

Daarom zijn mensen die dag vertrokken vanuit de stedelijke gebieden voor een dag en kamperen ze op het platteland. Zelfs in de huidige post- revolutie tijdperk, en ondanks de wensen van de islamitische regering, wordt deze traditie nog steeds beoefend door de meerderheid van de bevolking in heel Iran. En nu heb ik zelfs nog feiten over de 13 voor de zondag. Bizar dit?! Op de site alletop10lijstjes.nl vind je de raarste lijsten, daar heb ik er ook een paar vandaan!